SHVR School Assessment 2026-27 : महाराष्ट्रातील शाळांमध्ये स्वच्छता, हरितपणा आणि सर्वसमावेशक शैक्षणिक वातावरण नियमितपणे टिकवून ठेवण्यासाठी स्वच्छ व हरित विद्यालय मूल्यांकन (SHVR Assessment) 2026-27 या उपक्रमाची अंमलबजावणी सुरू करण्यात आली आहे. शैक्षणिक वर्ष 2025-26 मधील उपक्रमाच्या यशस्वी पार्श्वभूमीवर यंदाही शाळांचे मूल्यांकन त्याच स्वरूपात करण्यात येणार आहे. या उपक्रमात UDISE+ कोड असलेल्या सर्व व्यवस्थापनांच्या आणि सर्व माध्यमांच्या शाळांनी सहभागी होणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. दरम्यान, जिल्हास्तरावरील शाळा निवड प्रक्रियेस 31 ऑक्टोबरऐवजी आता 19 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे.
Table of Contents
SHVR School Assessment 2026-27 या शाळांना अनिवार्य
SHVR 2026-27 हा उपक्रम देशातील UDISE+ कोड असलेल्या सर्व शाळांसाठी अनिवार्य आहे. यामध्ये शासकीय, अनुदानित, खासगी, निवासी, आदिवासी तसेच अल्पसंख्याक शाळांचा समावेश करण्यात आला आहे. शाळांमधील पाणी, स्वच्छता, स्वच्छतेच्या सवयी, शाश्वतता आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांशी संबंधित माहितीचे संकलन या माध्यमातून केले जाणार आहे.
या 6 प्रमुख क्षेत्रांवर होणार शाळांचे मूल्यांकन | SHVR Parameters List
या उपक्रमांतर्गत शाळांचे मूल्यांकन सहा विषयाधारित क्षेत्रांमध्ये करण्यात येणार आहे. त्यामध्ये पाणी (Water), शौचालये (Toilets), साबणाने हात धुणे (Handwashing with Soap), संचालन व देखभाल (Operation & Maintenance), वर्तन परिवर्तन व क्षमता विकास (Behaviour Change & Capacity Building) आणि मिशन LiFE उपक्रम (Mission LiFE Activities) यांचा समावेश आहे.
SHVR पोर्टल हे शाळांमधील पाणी, स्वच्छता व स्वच्छतेविषयक सवयी (WASH), शाश्वतता आणि मिशन LiFE उपक्रमांची माहिती उपलब्ध करून देणारे राष्ट्रीय स्तरावरील माहिती भांडार म्हणून कार्य करणार आहे. यामुळे जिल्हास्तरावर पुराव्यांच्या आधारे नियोजन, देखरेख आणि अहवाल निर्मिती करणे सुलभ होणार आहे.
शाळांची नोंदणी आणि स्वमूल्यांकन प्रक्रिया
शाळांची नोंदणी आणि स्वमूल्यांकन सुलभ करण्यासाठी SHVR पोर्टल आणि मोबाईल ॲप 1 ऑगस्ट 2026 पासून कार्यान्वित करण्यात आले आहे. शाळांनी पोर्टल किंवा मोबाईल ॲपवर आपल्या UDISE+ कोडचा वापर करून नोंदणी करायची आहे. त्यानंतर दिलेल्या मुद्द्यांनुसार स्वमूल्यांकन करून आवश्यक माहिती भरायची आहे. मुख्याध्यापकांनी स्वमूल्यांकन अर्ज सादर करायचा आहे. अर्ज भरल्यानंतर शाळांना विविध श्रेणींच्या आधारे गुण दिले जातील. या गुणांच्या आधारे शाळांना स्टार रेटिंग आणि मानांकन मिळणार आहे.
SHVR 2026-27 शाळा मूल्यांकन सुधारित वेळापत्रक
स्वच्छ व हरित विद्यालय स्पर्धेसाठी शाळास्तर, जिल्हास्तर आणि राज्यस्तर अशा टप्प्यांमध्ये प्रक्रिया राबविण्यात येणार आहे. यासाठी मूळ वेळापत्रकानुसार शाळास्तरावरील अर्ज ऑनलाइन सादर करण्याची मुदत 1 ऑगस्ट ते 30 सप्टेंबर 2026 होती. जिल्हास्तरावरील शाळा निवड प्रक्रिया 1 ऑक्टोबर ते 31 ऑक्टोबर 2026 आणि राज्यस्तरावरील शाळा निवड प्रक्रिया 8 नोव्हेंबर ते 7 डिसेंबर 2026 अशी निश्चित करण्यात आली होती.
मात्र, केंद्र शासनाच्या 31 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या पत्रानुसार जिल्हास्तरावरील शाळा निवड प्रक्रियेस 31 ऑक्टोबरऐवजी 19 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे. त्यामुळे संबंधित स्तरावरील अधिकाऱ्यांनी वाढीव मुदतीचा विचार करून निर्धारित कालमर्यादेत कामकाज पूर्ण करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
SHVR पोर्टलवर शाळांनी काय करावे?
शाळांनी सर्वप्रथम SHVR पोर्टल किंवा मोबाईल ॲपवर आपल्या UDISE+ कोडचा वापर करून नोंदणी करावी. त्यानंतर स्वमूल्यांकन अर्जातील सर्व मुद्द्यांनुसार आवश्यक माहिती भरावी. मुख्याध्यापकांनी स्वमूल्यांकन अर्ज सादर केल्यानंतर शाळांना विविध श्रेणींनुसार गुण दिले जातील. या गुणांच्या आधारे शाळांचे स्टार रेटिंग आणि मानांकन निश्चित होणार आहे.
SHVR 2026-27 अधिकृत पोर्टल : https://shvr.education.gov.in
स्वच्छ आणि हरित विद्यालय मूल्यांकन हा केवळ स्पर्धेचा उपक्रम नसून शाळांमध्ये स्वच्छतेच्या सवयी, पर्यावरण संरक्षण आणि विद्यार्थ्यांमध्ये जबाबदार वर्तन विकसित करण्यासाठी महत्त्वाचा प्रयत्न आहे. त्यामुळे वैध UDISE+ कोड असलेल्या सर्व शाळांनी SHVR 2026-27 मध्ये अनिवार्यपणे सहभागी होऊन नोंदणी, स्वमूल्यांकन आणि पुढील प्रक्रिया निर्धारित वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
अधिक माहितीसाठी : SHVR शाळा मूल्यांकन सहभाग अनिवार्य बाबतचे परिपत्रक डाउनलोड करा
Related
SHVR Registration Online 2026-27: Step-by-Step Guide
SHVR Evaluator Login 2026 Step by Step Guide
