ST NCMC Smart Card 2026: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (MSRTC) शालेय विद्यार्थ्यांसह विविध सवलतधारक प्रवाशांसाठी NCMC स्मार्ट कार्ड योजना सुरू केली आहे. या योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात राज्यातील शालेय विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शाळेतच स्मार्ट कार्ड नोंदणीची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. एसटी महामंडळाचे अधिकृत प्रतिनिधी शाळांमध्ये जाऊन विद्यार्थ्यांची नोंदणी करणार असल्याने पालकांना आगार किंवा ई-सेवा केंद्रात जाण्याची आवश्यकता राहणार नाही.
या स्मार्ट कार्डच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना एसटी प्रवासासाठी सुलभ सुविधा मिळणार असून, ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि इतर पात्र सवलतधारक प्रवाशांनाही डिजिटल पद्धतीने प्रवास सवलतीचा लाभ घेता येणार आहे. विशेष म्हणजे, १ ऑक्टोबर २०२६ पासून ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांसाठी सवलतीचे तिकीट NCMC कार्डद्वारे देण्याची व्यवस्था लागू होणार आहे.
या लेखात विद्यार्थ्यांसाठी स्मार्ट कार्ड नोंदणी प्रक्रिया, विद्यार्थी NCMC Card Form PDF लिंक, कार्डची किंमत, रिचार्ज पद्धत, तसेच ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांसाठी लागू असलेल्या नियमांची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
Table of Contents
ST NCMC Smart Card योजना नेमकी काय आहे?
महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने प्रवाशांना सवलतींचा लाभ अधिक पारदर्शक, सुलभ आणि डिजिटल पद्धतीने मिळावा, तसेच रोख व्यवहारांवरील अवलंबित्व कमी व्हावे, यासाठी NCMC (National Common Mobility Card) स्मार्ट कार्ड योजना सुरू केली आहे.
या योजनेअंतर्गत प्रवाशांच्या पात्रतेनुसार त्यांचे स्मार्ट कार्ड संबंधित ओळखपत्र किंवा नोंदणी क्रमांकाशी जोडले जाणार आहे. त्यामुळे सवलतींची अचूक नोंद ठेवणे, प्रवासाचे डिजिटल व्यवस्थापन करणे आणि महामंडळाला सवलतीच्या रकमेचा योग्य हिशेब ठेवणे शक्य होणार आहे.
एसटी महामंडळाने या योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी मे. ईबिक्स टेक्नॉलॉजीज लिमिटेड (Ebix Technologies Ltd.) आणि NSDL पेमेंट्स बँक यांच्याशी करार केला आहे.
शालेय विद्यार्थ्यांना शाळेतच मिळणार NCMC स्मार्ट कार्ड
एसटी महामंडळाच्या या योजनेतील विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची बाब म्हणजे पहिल्या टप्प्यात राज्यातील शालेय विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शाळेतच NCMC स्मार्ट कार्ड नोंदणीची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे.
यासाठी एसटी महामंडळाचे अधिकृत परवानाधारक प्रतिनिधी थेट शाळांमध्ये भेट देऊन विद्यार्थ्यांची नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करणार आहेत. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना किंवा त्यांच्या पालकांना कार्ड नोंदणीसाठी एसटी आगार, बसस्थानक किंवा ई-सेवा केंद्रात जाण्याची आवश्यकता राहणार नाही.
विद्यार्थ्यांचे स्मार्ट कार्ड त्यांच्या सरल (SARAL) आयडी क्रमांकाशी जोडले जाणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांची माहिती आणि पात्रतेनुसार मिळणाऱ्या प्रवास सवलतींचे व्यवस्थापन करणे सुलभ होणार आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
- एसटीचे अधिकृत प्रतिनिधी शाळेत येऊन नोंदणी करतील.
- विद्यार्थ्यांनी शाळेमार्फत दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे.
- बाहेरील अनधिकृत केंद्रांवर जाऊन नोंदणी करू नये.
- पालकांनी नोंदणी प्रक्रियेबाबत शाळेकडून मिळणाऱ्या सूचनांची प्रतीक्षा करावी.
- विद्यार्थ्यांचे स्मार्ट कार्ड सरल आयडीशी संलग्न केले जाणार आहे.
विद्यार्थी NCMC Card Form PDF
विद्यार्थी NCMC Card Form PDF डाउनलोड करा
कोणत्या प्रवाशांना मिळणार NCMC स्मार्ट कार्ड?
एसटी महामंडळाने विविध प्रवर्गांतील प्रवाशांसाठी NCMC स्मार्ट कार्डची व्यवस्था केली आहे. त्यामध्ये शालेय विद्यार्थी, तांत्रिक शिक्षण घेणारे विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक, महिला, दिव्यांग प्रवासी आणि इतर पात्र सवलतधारकांचा समावेश आहे.
| प्रवासी प्रवर्ग | कार्डसाठी जोडण्यात येणारी माहिती |
|---|---|
| शालेय विद्यार्थी | सरल (SARAL) आयडी |
| तांत्रिक शिक्षण घेणारे विद्यार्थी | संबंधित विद्यार्थी नोंदणी माहिती |
| ज्येष्ठ नागरिक | आधार कार्ड |
| अमृत ज्येष्ठ नागरिक | आधार कार्ड |
| महिला प्रवासी | आधार कार्ड |
| दिव्यांग प्रवासी | UDID क्रमांक |
| अधिस्वीकृतीधारक पत्रकार | पात्रतेनुसार विभागीय कार्यालयामार्फत |
| स्वातंत्र्यसैनिक व राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेते | पात्रतेनुसार विभागीय कार्यालयामार्फत |
अधिस्वीकृतीधारक पत्रकार, स्वातंत्र्यसैनिक आणि राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेत्यांसाठी कार्ड वितरणाची सुविधा संबंधित विभागीय कार्यालयाच्या मुख्यालय आगारातून उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे.
ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांसाठी १ ऑक्टोबरपासून NCMC कार्ड अनिवार्य
एसटी महामंडळाच्या सवलत योजनांचा लाभ घेणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिक, अमृत ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांसाठी १ ऑक्टोबर २०२६ पासून NCMC स्मार्ट कार्डद्वारे सवलतीचे तिकीट वितरित करण्याची व्यवस्था लागू करण्यात येणार आहे.
सध्या राज्य शासनाच्या योजनांनुसार ज्येष्ठ नागरिकांना प्रवास भाड्यात ५० टक्के सवलत, महिलांना ५० टक्के सवलत, तर अमृत ज्येष्ठ नागरिकांना मोफत एसटी प्रवासाची सुविधा उपलब्ध आहे.
या सवलतींचा लाभ डिजिटल पद्धतीने देण्यासाठी NCMC कार्डचा वापर करण्यात येणार आहे. त्यामुळे संबंधित लाभार्थ्यांनी निर्धारित तारखेपूर्वी कार्ड नोंदणी करून घेणे आवश्यक आहे.
NCMC कार्ड नसल्यास काय करावे?
ज्या प्रवाशांकडे अद्याप NCMC कार्ड नाही, त्यांनी जवळच्या एसटी बसस्थानक किंवा आगारातील अधिकृत नोंदणी केंद्रावर जाऊन कार्डसाठी नोंदणी करावी. ई-बिक्स टेक्नॉलॉजीज लिमिटेडच्या अधिकृत एजंटमार्फतही ही सुविधा उपलब्ध आहे.
कार्ड नोंदणी केल्यानंतर मिळणारी QR कोड असलेली पावती ३० दिवसांपर्यंत ग्राह्य राहणार आहे. या कालावधीत प्रवाशांनी कार्ड सक्रिय (Active) करून त्यात आवश्यक रक्कम भरावी.
NCMC कार्ड नोंदणी आणि सवलतीचे तिकीट कसे मिळणार?
ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि अमृत ज्येष्ठ नागरिक प्रवाशांना NCMC कार्ड नोंदणी केल्यानंतर QR कोडयुक्त पावती दिली जाणार आहे. ही पावती प्रवासादरम्यान वाहकाच्या ETM (Electronic Ticketing Machine) मशीनवर स्कॅन करून सवलतीचे तिकीट घेण्यासाठी वापरता येणार आहे.
नोंदणी पावती ३० दिवसांपर्यंत वैध राहणार असल्याने या कालावधीत प्रवाशांनी आपले कार्ड सक्रिय करून त्यामध्ये आवश्यक रक्कम भरावी. कार्ड सक्रिय झाल्यानंतर पुढील प्रवासासाठी त्याचा वापर करता येईल.
NCMC स्मार्ट कार्डची किंमत किती?
एसटी महामंडळाच्या स्मार्ट कार्ड योजनेअंतर्गत नवीन कार्ड आणि जुन्या कार्डच्या बदल्यात मिळणाऱ्या कार्डसाठी वेगवेगळे शुल्क निश्चित करण्यात आले आहे.
| तपशील | किंमत |
|---|---|
| नवीन NCMC स्मार्ट कार्ड | ₹१९९ (GST सहित) |
| जुने स्मार्ट कार्ड जमा करून नवीन कार्ड | ₹१४९ |
| किमान रिचार्ज | ₹१०० |
| पुढील रिचार्ज | ₹५० च्या पटीत |
नवीन कार्ड घेताना निर्धारित शुल्क भरावे लागेल. जुन्या स्मार्ट कार्डधारकांनी जुने कार्ड जमा केल्यास त्यांना सवलतीच्या दरात नवीन कार्ड मिळू शकते.
अधिक माहितीसाठी : MSRTC परिवहन मंडळाच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या
NCMC स्मार्ट कार्ड रिचार्ज कसे करावे?
NCMC स्मार्ट कार्डमध्ये प्रवासासाठी आवश्यक रक्कम उपलब्ध ठेवण्यासाठी रिचार्ज करणे गरजेचे आहे. कार्डमध्ये किमान १०० रुपये शिल्लक ठेवण्याची व्यवस्था असून, त्यानंतर ५० रुपयांच्या पटीत रिचार्ज करता येईल.
कार्ड रिचार्ज करण्यासाठी खालील पर्याय उपलब्ध आहेत.
- ETM मशीन: एसटी वाहकाकडील इलेक्ट्रॉनिक तिकीट मशीनद्वारे रिचार्जची सुविधा.
- अधिकृत संकेतस्थळ: महामंडळाने उपलब्ध करून दिलेल्या अधिकृत ऑनलाइन सुविधेद्वारे रिचार्ज.
- मोबाईल ॲप: उपलब्ध अधिकृत ॲपच्या माध्यमातून रिचार्ज.
- अधिकृत एजंट: एसटी महामंडळाच्या नियुक्त एजंटकडून रिचार्ज.
याशिवाय BHIM ॲपच्या माध्यमातूनही कार्ड रिचार्ज करता येणार आहे. त्यासाठी कार्डच्या मागील बाजूस असलेला QR कोड BHIM ॲपद्वारे स्कॅन करून Top-up करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
आधार बायोमेट्रिकमध्ये अडचण आल्यास काय करावे?
काही ज्येष्ठ नागरिक आणि इतर पात्र लाभार्थ्यांच्या आधार कार्डवरील बायोमेट्रिक नोंदणीमध्ये बोटांचे ठसे उमटत नसल्यामुळे कार्ड नोंदणी करताना अडचणी येऊ शकतात. अशा प्रवाशांसाठी एसटी महामंडळाने पर्यायी व्यवस्था केली आहे.
आधार कार्डशी संलग्न मोबाइल क्रमांकावर प्राप्त होणाऱ्या OTPच्या आधारे NCMC स्मार्ट कार्ड नोंदणी करण्याची कार्यपद्धती विकसित करण्यात आली आहे. त्यामुळे बायोमेट्रिक पडताळणीमध्ये अडचण येणाऱ्या पात्र प्रवाशांनाही कार्ड मिळवणे शक्य होणार आहे.
NCMC स्मार्ट कार्ड योजनेचे फायदे
NCMC स्मार्ट कार्डमुळे विद्यार्थ्यांसह सर्व पात्र सवलतधारक प्रवाशांना डिजिटल प्रवास व्यवस्थेचा लाभ मिळणार आहे. विशेषतः शालेय विद्यार्थ्यांसाठी शाळेतच नोंदणीची सुविधा उपलब्ध होणे ही महत्त्वाची बाब आहे.
या योजेमुळे विद्यार्थ्यांची माहिती सरल आयडीशी जोडली जाणार असून, पात्रतेनुसार प्रवास सवलतींची नोंद ठेवणे सुलभ होईल. तसेच ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांसाठी QR कोडयुक्त पावती, डिजिटल रिचार्ज आणि कार्डद्वारे तिकीट वितरणाची सुविधा उपलब्ध होणार आहे.
सवलतींच्या व्यवहारांची पारदर्शकता वाढवणे, रोख व्यवहारांवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि एसटीच्या प्रवास व्यवस्थेचे डिजिटल रूपांतर करणे, हे या योजनेचे प्रमुख उद्देश आहेत.
विद्यार्थ्यांनी आणि पालकांनी काय काळजी घ्यावी?
शालेय विद्यार्थ्यांची नोंदणी शाळेमार्फत अधिकृत प्रतिनिधींकडून केली जाणार असल्याने पालकांनी बाहेरील अनधिकृत व्यक्तींकडे वैयक्तिक माहिती किंवा पैसे देणे टाळावे. नोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे किंवा माहिती आवश्यक आहे, याबाबत शाळेकडून मिळणाऱ्या सूचनांचे पालन करावे.
इतर सवलतधारक प्रवाशांनीही कार्ड नोंदणीसाठी अधिकृत एसटी आगार, बसस्थानक किंवा नियुक्त एजंट यांचाच वापर करावा. कार्ड नोंदणीची पावती जपून ठेवावी आणि निर्धारित कालावधीत कार्ड सक्रिय करून रिचार्ज करावे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. ST NCMC Smart Card विद्यार्थ्यांना कुठे मिळणार आहे?
पहिल्या टप्प्यात राज्यातील शालेय विद्यार्थ्यांची नोंदणी शाळेतच केली जाणार आहे. एसटी महामंडळाचे अधिकृत प्रतिनिधी शाळेत येऊन नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करतील.
२. विद्यार्थ्यांसाठी NCMC कार्ड कोणत्या आयडीशी जोडले जाणार आहे?
शालेय विद्यार्थ्यांचे स्मार्ट कार्ड सरल (SARAL) आयडी क्रमांकाशी जोडले जाणार आहे.
३. विद्यार्थ्यांना कार्ड नोंदणीसाठी एसटी आगारात जावे लागेल का?
शाळेमार्फत राबविण्यात येणाऱ्या पहिल्या टप्प्यात विद्यार्थ्यांना आगारात जाण्याची आवश्यकता नाही. अधिकृत प्रतिनिधी शाळेतच नोंदणी करतील.
४. ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांसाठी NCMC कार्ड कधीपासून अनिवार्य आहे?
१ ऑक्टोबर २०२६ पासून ज्येष्ठ नागरिक, अमृत ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांसाठी सवलतीचे तिकीट NCMC कार्डद्वारे देण्याची व्यवस्था लागू होणार आहे.
५. NCMC स्मार्ट कार्डची किंमत किती आहे?
नवीन कार्डची किंमत GST सहित १९९ रुपये आहे. जुने स्मार्ट कार्ड जमा करून नवीन कार्ड घेतल्यास किंमत १४९ रुपये आहे.
६. NCMC कार्डमध्ये किमान किती रिचार्ज करावा लागतो?
कार्डमध्ये किमान १०० रुपये ठेवण्याची व्यवस्था असून, त्यानंतर ५० रुपयांच्या पटीत रिचार्ज करता येतो.
७. NCMC कार्ड रिचार्ज करण्यासाठी कोणते पर्याय आहेत?
ETM मशीन, अधिकृत संकेतस्थळ, मोबाईल ॲप, अधिकृत एजंट आणि BHIM ॲपद्वारे रिचार्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
८. कार्ड नोंदणीची पावती किती दिवस वैध असते?
QR कोड असलेली नोंदणी पावती ३० दिवसांपर्यंत ग्राह्य राहणार आहे. या कालावधीत कार्ड सक्रिय करून त्यामध्ये Top-up करणे आवश्यक आहे.
निष्कर्ष
महाराष्ट्र एसटी महामंडळाची NCMC स्मार्ट कार्ड योजना ही शालेय विद्यार्थ्यांसह विविध सवलतधारक प्रवाशांसाठी डिजिटल प्रवास व्यवस्थेकडे टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल आहे. शालेय विद्यार्थ्यांची नोंदणी थेट शाळांमध्ये करण्याच्या सुविधेमुळे विद्यार्थी आणि पालकांचा वेळ वाचणार आहे. तसेच ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि इतर पात्र लाभार्थ्यांना डिजिटल कार्डद्वारे सवलतींचा लाभ घेता येणार आहे.
त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी शाळेकडून मिळणाऱ्या सूचनांनुसार नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करावी, तर इतर सवलतधारक प्रवाशांनी अधिकृत केंद्रावरून कार्ड नोंदणी करून घ्यावी.
अधिकृत वेबसाईट : https://msrtc.maharashtra.gov.in/
