MSBOS Open Schooling Registration 2026 : महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ, पुणे (MSBOS) यांच्यामार्फत प्राथमिक स्तर इयत्ता ५ वी आणि उच्च प्राथमिक स्तर इयत्ता ८ वी आणि माध्यमिक स्तर इयत्ता १० वी परीक्षेसाठी प्रवेश प्रक्रिया राबविण्यात येते. मुक्त विद्यालय मंडळातर्फे नव्याने प्रविष्ठ होणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी नाव नोंदणी अर्ज प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. प्रवेशासाठीची आवश्यक पात्रता, विषयांची निवड, परीक्षा पद्धती, नाव नोंदणी अर्ज प्रक्रिया, वेळापत्रक आणि ऑनलाईन अर्ज डायरेक्ट लिंक या लेखात दिली आहे.
Table of Contents
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ शिक्षण योजना काय आहे?
शिक्षणापासून कोणत्याही कारणाने दूर राहिलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा शिक्षणाच्या प्रवाहात आणण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाची स्थापना करण्याचा निर्णय घेतला. नियमित शाळेत जाऊ न शकणारे विद्यार्थी, शाळा सोडलेले विद्यार्थी, दिव्यांग व्यक्ती, काम करणारे नागरिक तसेच विविध कारणांमुळे औपचारिक शिक्षण पूर्ण न करू शकलेल्यांसाठी मुक्त शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
मुक्त शिक्षणाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना शिक्षणाची पर्यायी संधी उपलब्ध करून देणे हा महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाचा प्रमुख हेतू आहे. अनेक विद्यार्थी आर्थिक अडचणी, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या, रोजगार, दिव्यांगत्व, स्थलांतर किंवा इतर कारणांमुळे नियमित शालेय शिक्षण पूर्ण करू शकत नाहीत. अशा व्यक्तींना त्यांच्या सोयीनुसार शिक्षण घेता यावे, यासाठी मुक्त विद्यालयाची संकल्पना महत्त्वाची ठरते.
महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने १४ जुलै २०१७ रोजी मुक्त विद्यालय मंडळाच्या स्थापनेसंदर्भात शासन निर्णय निर्गमित केला. त्यानंतर २१ डिसेंबर २०१८ रोजी मंडळाची भूमिका, विषययोजना, प्रवेश पात्रता, परीक्षा पद्धती आणि इतर तरतुदींबाबत सुधारित शासन निर्णय जारी करण्यात आला. पुढे १५ मार्च २०१९ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या शुद्धिपत्रकानुसार कला विषय गटाच्या परीक्षा पद्धतीतील गुण-विभाजनात महत्त्वाची दुरुस्ती करण्यात आली. आहे.
मुक्त विद्यालय मंडळाचे प्रमुख उद्देश
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाच्या माध्यमातून शिक्षणाची संधी अधिक व्यापक करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. शिक्षण अर्धवट सोडलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा शिक्षण पूर्ण करता यावे, नियमित शाळेत उपस्थित राहणे शक्य नसलेल्या व्यक्तींना पर्यायी मार्ग मिळावा आणि शिक्षणाच्या संधींपासून वंचित राहिलेल्या घटकांना मुख्य प्रवाहात आणता यावे, हे या व्यवस्थेचे महत्त्वाचे उद्देश आहेत.
दिव्यांग व्यक्ती, गृहिणी, कामगार, क्रीडा क्षेत्रातील व्यक्ती, नोकरी किंवा व्यवसाय करणारे नागरिक आणि नियमित शाळेत जाणे शक्य नसलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी मुक्त शिक्षण उपयुक्त ठरू शकते. विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या सोयीनुसार अभ्यास करण्याची संधी देणे आणि शिक्षणातील गळती कमी करण्यास मदत करणे, हीदेखील या व्यवस्थेमागील महत्त्वाची भूमिका आहे.
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ शिक्षण योजना आवश्यक पात्रता
मुक्त विद्यालय मंडळाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना इयत्ता पाचवी, आठवी आणि दहावीच्या स्तरावरील शिक्षणासाठी संधी उपलब्ध करून देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
इयत्ता 5 वी साठी आवश्यक प्रवेश पात्रता
इयत्ता पाचवीच्या स्तरावर मुक्त विद्यालयात प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थ्याचे वय किमान १० वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. या स्तरासाठी कमाल वयोमर्यादा निश्चित करण्यात आलेली नाही.
प्रवेशासाठी वयाचा पुरावा किंवा आवश्यकतेनुसार पालकांचे प्रतिज्ञापत्र सादर करण्याची तरतूद आहे. यापूर्वी कोणत्याही औपचारिक शाळेत प्रवेश घेतलेला नसल्यास, विद्यार्थ्याच्या वयानुसार स्वघोषणापत्र किंवा पालकांचे प्रतिज्ञापत्र आवश्यक ठरू शकते.
१४ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या विद्यार्थ्यांसाठी संपर्क केंद्रामार्फत मुक्त विद्यालयाच्या नियमित विद्यार्थ्याची नोंदणी करण्यासंबंधी तरतूद करण्यात आली आहे.
इयत्ता 8 वी साठी प्रवेश पात्रता
इयत्ता आठवीच्या स्तरावर प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थ्याचे वय किमान १३ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. या स्तरासाठीदेखील कमाल वयोमर्यादा निश्चित केलेली नाही.
प्रवेशासाठी वयाचा पुरावा किंवा नियमानुसार आवश्यक प्रतिज्ञापत्र सादर करावे लागते. यापूर्वी औपचारिक शाळेत प्रवेश घेतला नसलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी स्वतंत्र घोषणापत्र किंवा पालकांच्या प्रतिज्ञापत्राची तरतूद आहे.
१४ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या विद्यार्थ्यांची संपर्क केंद्रामार्फत मुक्त विद्यालयाच्या नियमित विद्यार्थ्याप्रमाणे नोंदणी करण्याची तरतूदही लागू आहे.
इयत्ता 10 वी साठी प्रवेश पात्रता
इयत्ता दहावीच्या स्तरावर प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थ्याचे वय किमान १५ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. या स्तरासाठी कमाल वयोमर्यादा नाही.
प्रवेशासाठी पुढील बाबी महत्त्वाच्या आहेत:
- विद्यार्थ्याने किमान इयत्ता आठवी उत्तीर्ण केलेली असावी.
- महाराष्ट्र राज्यातील किमान दोन वर्षांच्या वास्तव्याची अट पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- वास्तव्याचा पुरावा म्हणून शासन निर्णयात नमूद केलेल्या प्रकारची कागदपत्रे सादर करावी लागतात.
- इयत्ता आठवी उत्तीर्ण झाल्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक असते.
- राज्य मंडळाच्या दहावीच्या परीक्षेत अनुत्तीर्ण झालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना नियमानुसार Transfer of Credit (TOC) सुविधेचा लाभ घेता येऊ शकतो.
- संबंधित परीक्षेसाठी प्रतिबंधित किंवा अपात्र ठरविण्यात आलेल्या विद्यार्थ्यांना लागू नियमांनुसार प्रवेश मिळणार नाही.
वास्तव्याच्या पुराव्यासाठी रेशन कार्ड, अधिवास प्रमाणपत्र, बँक पासबुक, दूरध्वनी किंवा वीजबिल तसेच नोकरीशी संबंधित ओळखपत्र यांसारखी कागदपत्रे शासन निर्णयातील अटींनुसार ग्राह्य धरली जाऊ शकतात.
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ शिक्षण इयत्ता निहाय विषय योजना
इयत्ता 5 वीची विषय योजना
इयत्ता पाचवीसाठी विषयांची निवड गटांनुसार करण्यात आली आहे.
गट अ – भाषा विषय : मराठी, हिंदी, इंग्रजी, संस्कृत, उर्दू, गुजराती आणि कन्नड या भाषांमधून कोणत्याही दोन विषयांची निवड करता येते.
गट ब – अनिवार्य विषय : गणित आणि परिसर अभ्यास हे दोन्ही विषय अनिवार्य आहेत.
गट क – कला विषय : सर्जनशील कला किंवा भारतीय संगीत यांपैकी नियमानुसार एका विषयाची निवड करता येते. सर्जनशील कलेमध्ये चित्रकला, हस्तकला आणि रंगकाम यांसारख्या घटकांचा समावेश होतो. भारतीय संगीतामध्ये गायन, वाद्यसंगीत आणि नृत्य यांसारख्या घटकांचा समावेश असू शकतो.
दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी विषययोजना
दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी विषय निवडीमध्ये आवश्यक सवलतींची तरतूद करण्यात आली आहे. भाषा गटातून एक किंवा दोन विषय निवडता येतात. उर्वरित गटांमधून नियमानुसार आवश्यक विषयांची निवड करून एकूण पाच विषय पूर्ण करता येतात.
या विषययोजनेत सर्जनशील कला, भारतीय संगीत आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी घरगुती व शालेय उपयोगाच्या वस्तू तयार करण्यासंबंधी विषयांचा समावेश आहे.
इयत्ता 8 वीची विषय योजना
इयत्ता आठवीच्या विषययोजनेत भाषा, गणित, विज्ञान, इतिहास व नागरिकशास्त्र, भूगोल, कला आणि व्यावसायिक शिक्षणाशी संबंधित विषयांचा समावेश आहे.
भाषा विषय: विद्यार्थ्याला नियमानुसार कोणत्याही दोन भाषांची निवड करता येते.
गणित: गणित हा अनिवार्य विषय आहे.
इतर विषय: विज्ञान, इतिहास व नागरिकशास्त्र, भूगोल, राष्ट्रीय कौशल्य पात्रता आराखडा (NSQF) अंतर्गत विषय आणि कला विषय यांमधून नियमानुसार आवश्यक विषय निवडता येतात.
NSQF अंतर्गत उपलब्ध विषय : व्यावसायिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुढील प्रकारच्या विषयांचा समावेश करण्यात आला आहे:
- मल्टिस्किल फाउंडेशन कोर्स
- ऑटोमोबाईल सर्व्हिस टेक्निशियन
- रिटेल मर्चेंडायझिंग
- हेल्थकेअर – जनरल ड्युटी असिस्टंट
- ब्युटी अँड वेलनेस
- शारीरिक शिक्षण व क्रीडा
- पर्यटन व प्रवास
- कृषी
- मीडिया व मनोरंजन
- बँकिंग व वित्तीय सेवा
- मेकॅनिकल टेक्नॉलॉजी
- इलेक्ट्रिकल टेक्नॉलॉजी
- इलेक्ट्रॉनिक्स टेक्नॉलॉजी
- इलेक्ट्रॉनिक्स व हार्डवेअर इन्स्टॉलेशन टेक्निशियन
उपलब्ध विषय, त्यांची निवड आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी मंडळाच्या लागू नियमांनुसार राहील.
दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी इयत्ता 8 वीची विषय योजना
दिव्यांग विद्यार्थ्यांना भाषा विषयांमधून एक किंवा दोन विषय निवडण्याची सुविधा आहे. गणित, विज्ञान, इतिहास व नागरिकशास्त्र, भूगोल आणि संबंधित पर्यायी विषयांमधून आवश्यक विषय निवडून एकूण पाच विषयांची पूर्तता करता येते.
कला आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी उपयुक्त वस्तू तयार करण्याशी संबंधित विषयांचाही या योजनेत समावेश आहे.
इयत्ता 10 वीची विषय योजना
इयत्ता दहावीच्या स्तरावर विद्यार्थ्यांना भाषा, गणित, विज्ञान, इतिहास व राज्यशास्त्र, भूगोल, व्यावसायिक शिक्षण आणि कला विषयांची निवड करण्याची संधी देण्यात आली आहे.
भाषा विषय: नियमानुसार कोणत्याही दोन भाषांची निवड करता येते.
मुख्य विषय: गणित, विज्ञान, इतिहास व राज्यशास्त्र आणि भूगोल या विषयांमधून निर्धारित संख्येनुसार विषय निवडता येतात.
व्यावसायिक विषय: NSQF अंतर्गत उपलब्ध विषयांमधून लागू नियमांनुसार निवड करता येते.
कला विषय: सर्जनशील कला आणि भारतीय संगीत यांसारख्या विषयांचा समावेश आहे.
दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी इयत्ता दहावीची विषय योजना
दिव्यांग विद्यार्थ्यांना भाषा गटातून एक किंवा दोन विषय निवडण्याची सुविधा आहे. गणित, विज्ञान, इतिहास व राज्यशास्त्र, भूगोल तसेच लागू पर्यायी विषयांमधून आवश्यक विषय निवडता येतात. कला आणि विशेष उपयोगाच्या वस्तू तयार करण्यासंबंधी विषयांचाही विचार करण्यात आला आहे.
परीक्षा पद्धती आणि मूल्यमापन
मुक्त विद्यालय मंडळामध्ये परीक्षा पद्धती ही संबंधित इयत्तेच्या स्तरानुसार आणि विषयाच्या स्वरूपानुसार निश्चित करण्यात आली आहे. प्राथमिक व उच्च प्राथमिक स्तरावरील मूल्यमापनासाठी लागू शैक्षणिक तरतुदींचा विचार केला जातो. माध्यमिक स्तरावर विषयानुसार लेखी परीक्षा, अंतर्गत मूल्यमापन आणि प्रात्यक्षिक परीक्षा यांचा समावेश असू शकतो.
विद्यार्थ्यांना सर्व विषयांची परीक्षा एकाच वेळी देण्याची किंवा टप्प्याटप्प्याने पूर्ण करण्याची सुविधा देण्यात आली आहे. परीक्षा अभ्यासक्रमाचे मॉड्यूल तयार करून घेण्याची तसेच Transfer of Credit (TOC) या संचित मूल्यांकनाच्या सुविधेची तरतूदही शासन निर्णयात नमूद आहे.
कला विषयांच्या परीक्षेतील महत्त्वाची दुरुस्ती
२१ डिसेंबर २०१८ च्या शासन निर्णयातील परिच्छेद क्रमांक २.८ मधील “परीक्षा पद्धती व मूल्यमापन” या भागातील माध्यमिक स्तराच्या मुद्दा क्रमांक ६ मध्ये कला विषयांच्या परीक्षेच्या गुण-विभाजनाबाबत तरतूद करण्यात आली होती.
मात्र, १५ मार्च २०१९ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या शुद्धिपत्रकानुसार या तरतुदीत दुरुस्ती करण्यात आली आहे.
शुद्धिपत्रकानुसार कला विषय गटातील विषयांसाठी गुण-विभाजन पुढीलप्रमाणे राहील:
- लेखी परीक्षा – ५० गुण
- प्रात्यक्षिक परीक्षा – ५० गुण
- एकूण – १०० गुण
त्यामुळे कला विषयांसाठी लेखी परीक्षेचे ५० गुण आणि प्रात्यक्षिक परीक्षेचे ५० गुण असे एकूण १०० गुणांचे गुण-विभाजन ग्राह्य धरावे. यापूर्वीच्या शासन निर्णयातील संबंधित तरतूद शुद्धिपत्रकाद्वारे वगळून तिच्या जागी ही सुधारित तरतूद लागू करण्यात आली आहे.
इतर विषयांचे मूल्यमापन
विषयानुसार लेखी परीक्षा, अंतर्गत मूल्यमापन किंवा प्रात्यक्षिक परीक्षेचे गुण-विभाजन वेगवेगळे असू शकते. उदाहरणार्थ, काही विषयांसाठी लेखी परीक्षेसोबत अंतर्गत मूल्यमापन किंवा प्रात्यक्षिकांचा समावेश असतो.
त्यामुळे सर्व विषयांसाठी एकच गुण-विभाजन लागू आहे असे समजू नये. संबंधित विषयाची परीक्षा पद्धती आणि मंडळाने निश्चित केलेले मूल्यमापन नियम पाहणे आवश्यक आहे.
परीक्षा कोणत्या माध्यमातून देता येते?
२१ डिसेंबर २०१८ च्या सुधारित शासन निर्णयात मराठी, इंग्रजी आणि उर्दू या माध्यमांचा उल्लेख आहे. यापूर्वीच्या १४ जुलै २०१७ च्या शासन निर्णयात हिंदी माध्यमाचाही उल्लेख होता. त्यामुळे प्रत्यक्ष प्रवेश किंवा परीक्षेसाठी माध्यम निवडताना संबंधित सुधारित तरतुदी आणि मंडळाच्या लागू सूचनांची खात्री करावी.
Transfer of Credit (TOC) सुविधा म्हणजे काय?
Transfer of Credit म्हणजे विद्यार्थ्याने यापूर्वीच्या परीक्षेत मिळवलेल्या पात्र गुणांचा नियमानुसार विचार करून ते गुण पुढील परीक्षेसाठी ग्राह्य धरण्याची सुविधा होय.
मुक्त विद्यालयात प्रवेश घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना पूर्वीच्या परीक्षेतील गुणांचा लाभ घेता यावा, यासाठी संचित मूल्यांकनाची तरतूद करण्यात आली आहे. मात्र, ही सुविधा सर्व विद्यार्थ्यांना किंवा सर्व विषयांना आपोआप लागू होत नाही. पात्रता, गुण हस्तांतरणाची मर्यादा आणि आवश्यक कागदपत्रे यांसाठी मंडळाचे नियम लागू राहतात.
कला आणि क्रीडा क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी सुविधा
कला, लोककला, चित्रकला, शास्त्रीय कला किंवा क्रीडा क्षेत्रात विशेष प्रावीण्य असलेल्या विद्यार्थ्यांना शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी मुक्त विद्यालयाची संधी उपयुक्त ठरू शकते.
नियमांनुसार अशा विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कलागुणांचा किंवा क्रीडा कौशल्याचा विकास सुरू ठेवून शैक्षणिक पात्रता मिळवण्याची संधी उपलब्ध करून देण्याचा विचार करण्यात आला आहे.
स्वयंअध्ययन साहित्याची उपलब्धता
मुक्त विद्यालयात नियमित शाळेतील अध्यापन पद्धतीपेक्षा स्वयंअध्ययनाला महत्त्व असते. विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या सोयीनुसार अभ्यास करता यावा, यासाठी आवश्यकतेनुसार स्वयंअध्ययन साहित्य तयार करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
अभ्यासक्रम समजून घेणे, विषयांची तयारी करणे आणि परीक्षा देणे सोपे व्हावे, यासाठी संबंधित मंडळाकडून आवश्यक शैक्षणिक साहित्य विकसित केले जाऊ शकते.
मंडळाची प्रशासकीय रचना आणि व्यवस्थापन
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाच्या कामकाजासाठी प्रशासकीय, कार्यकारी आणि शैक्षणिक स्तरांवर व्यवस्था करण्यात आली आहे.
धोरणात्मक निर्णय, अभ्यासक्रम आणि अध्ययन साहित्याची मान्यता, परीक्षा व मूल्यमापन, प्रशासन आणि आर्थिक बाबी यांचे नियोजन संबंधित समित्या व मंडळाच्या माध्यमातून केले जाते.
या व्यवस्थेमध्ये शालेय शिक्षण विभाग, महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, शैक्षणिक संस्था आणि संबंधित क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा सहभाग असू शकतो. अभ्यासक्रम, विषययोजना, परीक्षा आणि अध्ययन साहित्य यांसारख्या बाबींचे नियोजन संबंधित नियमांनुसार केले जाते.
आर्थिक तरतुदी आणि शुल्क
मुक्त विद्यालय मंडळाच्या नोंदणी शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि इतर अनुषंगिक शुल्कांचे दर मंडळाकडून वेळोवेळी निश्चित केले जातात.
त्यामुळे पूर्वीच्या शासन निर्णयातील शुल्काचे दर सध्याही बदल न होता लागू आहेत, असे गृहीत धरू नये. प्रवेश घेण्यापूर्वी मंडळाने प्रसिद्ध केलेली अद्ययावत शुल्कसूची आणि संबंधित सूचना तपासणे आवश्यक आहे.
मुक्त विद्यालय योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी उपलब्ध मनुष्यबळ, पायाभूत सुविधा आणि निधीचा वापर करण्याबाबतही तरतुदी आहेत. योजनेचे आर्थिक व्यवस्थापन आणि भविष्यातील आर्थिक स्वावलंबन यांचा विचार शासन निर्णयात करण्यात आला आहे.
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाचे महत्त्व
मुक्त विद्यालय मंडळामुळे नियमित शिक्षण पूर्ण करू न शकलेल्या व्यक्तींना पुन्हा शिक्षण घेण्याचा पर्यायी मार्ग उपलब्ध होतो. वयाची अट पूर्ण करणारे पात्र विद्यार्थी, शाळा सोडलेले विद्यार्थी, दिव्यांग व्यक्ती आणि विविध कारणांमुळे नियमित शाळेत जाऊ न शकणारे नागरिक यांच्यासाठी ही व्यवस्था महत्त्वाची आहे.
विषय निवडीतील पर्याय, स्वयंअध्ययन साहित्य, टप्प्याटप्प्याने परीक्षा देण्याची संधी आणि लागू नियमांनुसार मिळणाऱ्या सवलती यांमुळे विद्यार्थ्यांना शिक्षण पूर्ण करण्यास मदत होऊ शकते.
मुक्त विद्यालय मंडळ इ 5 वी व इ 8 वी नोंदणी अर्ज 2026-27
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळामध्ये प्राथमिक स्तर (इ.५वी) व उच्च प्राथमिक स्तर (इ.८वी) परीक्षेसाठी नव्याने प्रविष्ठ होणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे नाव नोंदणी अर्ज स्वीकारण्यात येणार आहेत.
विद्यार्थ्यांनी प्रथम ऑनलाइन पद्धतीने नाव नोंदणी अर्ज भरायचा आहे. अर्ज भरताना संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेल्या अर्ज भरण्याबाबतच्या आवश्यक सूचना काळजीपूर्वक वाचून त्यानुसार अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण करावी.
ऑनलाइन अर्ज भरल्यानंतर प्रक्रिया येथेच संपत नाही. विद्यार्थ्यांनी मूळ अर्ज, विहित शुल्क आणि मूळ कागदपत्रे अर्जावर नमूद केलेल्या संपर्क केंद्र शाळेमध्ये निर्धारित कालावधीत जमा करणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी ऑनलाइन अर्ज भरताना तसेच कागदपत्रे जमा करताना संबंधित अंतिम तारखांची विशेष नोंद घ्यावी.
वेळापत्रक
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाने नांवनोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी खालीलप्रमाणे वेळापत्रक जाहीर केले आहे.
| प्रक्रिया | दिनांक / कालावधी |
|---|---|
| विद्यार्थ्यांनी ऑनलाइन नाव नोंदणी अर्ज भरणे | ०५/१०/२०२६ ते २१/१०/२०२६ |
| ऑनलाइन अर्जाची अंतिम वेळ | २१/१०/२०२६ रात्री ११:५९ वाजेपर्यंत |
| मूळ अर्ज, विहित शुल्क व मूळ कागदपत्रे संपर्क केंद्र शाळेत जमा करणे | २२/१०/२०२६ ते ३०/१०/२०२६ |
| संपर्क केंद्र शाळांनी अर्ज, शुल्क, मूळ कागदपत्रे व विद्यार्थ्यांची यादी विभागीय मंडळाकडे जमा करणे | ०२/११/२०२६ |
नोंदणी लिंक
इयत्ता ५ वी आणि इयत्ता ८ वी साठी मुक्त विद्यालय मंडळाची नाव नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी खालील संकेतस्थळाचा वापर करावा: http://msbos.mh-ssc.ac.in
अर्ज भरण्यास सुरुवात करण्यापूर्वी संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेल्या अर्ज भरण्याबाबतच्या आवश्यक सूचना वाचाव्यात आणि त्यानुसार ऑनलाइन नाव नोंदणी अर्ज भरावा.
नोंदणीची वैधता आणि परीक्षा देण्याच्या संधी
मुक्त विद्यालयातील विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी आणि परीक्षा पूर्ण करण्यासाठी ठरावीक कालावधी उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
शासन निर्णयातील तरतुदीनुसार नोंदणीनंतर सहा महिन्यांचा कालावधी पूर्ण झाल्यावर विद्यार्थ्याला परीक्षेसाठी पात्र होण्याची संधी मिळते. एका वर्गासाठी केलेली नोंदणी पाच वर्षांपर्यंत वैध राहण्याची तरतूद आहे.
विद्यार्थ्यांना सर्व विषयांची परीक्षा एकाच वेळी देण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने परीक्षा पूर्ण करण्याची संधी उपलब्ध होऊ शकते. पाच विषय पूर्ण करण्यासाठी पाच वर्षांच्या कालावधीत नऊ परीक्षांच्या संधींची तरतूद करण्यात आली आहे. आवश्यकतेनुसार पुनर्नोंदणी करण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.
विद्यार्थ्याने पूर्वी मिळवलेल्या गुणांबाबत किंवा सवलतींबाबत संबंधित नियम लागू राहतात. प्रत्यक्ष नोंदणी, परीक्षा आणि पुनर्नोंदणीसाठी मंडळाच्या अद्ययावत सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ शासन निर्णय PDF
- मुक्त विद्यालय मंडळ नोंदणी अर्ज बाबत परिपत्रक डाउनलोड करा
- महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाची भूमिका, विषययोजना व इतर तरतुदी बाबतचा दि. 21-12-2018 शासन निर्णय PDF डाउनलोड करा
- महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळाची भूमिका, विषययोजना व इतर तरतुदी -शुध्दीपत्रक दि 15-03-2019 PDF शासन निर्णय डाउनलोड करा
- महाराष्ट्र राज्य मुक्त विद्यालय मंडळ स्थापन करण्याबाबत शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग दि. 14-07-2017 रोजीचा शासन निर्णय PDF डाउनलोड करा
