Class 10th Art Additional Marks 2026: शास्त्रीय कला क्षेत्रात प्रावीण्य मिळविणाऱ्या तसेच लोककला प्रकारांमध्ये सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना इयत्ता दहावीच्या परीक्षेत अतिरिक्त गुण देण्याच्या शासनाच्या धोरणानुसार, शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी पात्र कला संस्थांची निवड करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागांतर्गत राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र, पुणे यांच्यामार्फत शास्त्रीय कला व लोककला क्षेत्रातील पात्र संस्थांकडून ऑनलाइन प्रस्ताव मागविण्यात आले आहेत.
Table of Contents
इयत्ता 10 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी अतिरिक्त गुण योजना काय आहे? | Class 10th Art Additional Marks 2026
महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाच्या दिनांक 24 नोव्हेंबर 2017 च्या शासन निर्णयानुसार इयत्ता 10 वीच्या विद्यार्थ्यांना शास्त्रीय कला, चित्रकला आणि लोककला क्षेत्रातील प्रावीण्य किंवा सहभागासाठी माध्यमिक शालान्त प्रमाणपत्र (SSC) परीक्षेत अतिरिक्त गुणांची सवलत देण्यात येते.
या योजनेचा उद्देश कला क्षेत्रात प्रावीण्य मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देणे आणि त्यांच्या कलागुणांना शैक्षणिक स्तरावर मान्यता देणे हा आहे.
किती अतिरिक्त गुण मिळतात?
शासन निर्णयानुसार तीन प्रमुख कला क्षेत्रांसाठी गुणांची तरतूद करण्यात आली आहे.
अ) शास्त्रीय कला (शास्त्रीय नृत्य, गायन व वादन)
मान्यताप्राप्त संस्थेच्या सलग 3 किंवा 5 परीक्षा उत्तीर्ण केलेल्या विद्यार्थ्यांना मिळालेल्या गुणांच्या टक्केवारीनुसार अतिरिक्त गुण दिले जातात.
| परीक्षेतील श्रेणी | 3 री परीक्षा | 5 वी परीक्षा |
|---|---|---|
| A+ (75% किंवा अधिक) | 10 | 15 |
| A (65% ते 75% पेक्षा कमी) | 10 | 15 |
| B+ (55% ते 65% पेक्षा कमी) | 7 | 10 |
| B (45% ते 55% पेक्षा कमी) | 5 | 5 |
| C (45% पेक्षा कमी) | 3 | 3 |
महत्त्वाचे: A+ आणि A या दोन्ही श्रेणींसाठी तक्त्यानुसार समान गुण आहेत. पाश्चात्त्य नृत्यासाठी अतिरिक्त गुण दिले जात नाहीत.
ब) लोककला क्षेत्र
लोककला क्षेत्रात प्रत्यक्ष सादरीकरणात सहभागी झालेल्या विद्यार्थ्यांना प्रयोगांच्या संख्येनुसार अतिरिक्त गुण दिले जातात.
| लोककला प्रयोगांची संख्या | अतिरिक्त गुण |
|---|---|
| 25 पेक्षा जास्त व 50 पेक्षा कमी | 5 |
| 50 किंवा त्यापेक्षा जास्त | 10 |
लोककला सादरीकरणाच्या निर्मितीमधील कोणत्याही घटकात सहभागी असलेला विद्यार्थी या गुणांसाठी पात्र ठरू शकतो.
लोककला क्षेत्रातील इतर पात्रताही पुढीलप्रमाणे आहेत.
| स्पर्धा / पुरस्कार | मिळणारे गुण |
|---|---|
| राज्यस्तरीय बालनाट्य स्पर्धा – प्रथम क्रमांक (सुवर्णपदक) | 15 |
| राज्यस्तरीय बालनाट्य स्पर्धा – द्वितीय क्रमांक (रौप्यपदक) | 10 |
| राज्यस्तरीय बालनाट्य स्पर्धा – तृतीय क्रमांक (कांस्यपदक) | 5 |
| विभागस्तरीय बालनाट्य स्पर्धा – प्रथम क्रमांक (सुवर्णपदक) | 5 |
| चित्रपटासाठी राष्ट्रीय स्तरावरील वैयक्तिक अभिनय पुरस्कार | 10 |
| चित्रपटासाठी राज्यस्तरीय वैयक्तिक अभिनय पुरस्कार | 5 |
क) चित्रकला क्षेत्र
इंटरमिजिएट ड्रॉईंग ग्रेड परीक्षेतील श्रेणीनुसार अतिरिक्त गुण दिले जातात.
| इंटरमिजिएट ड्रॉईंग ग्रेड | अतिरिक्त गुण |
|---|---|
| A श्रेणी | 7 |
| B श्रेणी | 5 |
| C श्रेणी | 3 |
महत्त्वाची अट: इंटरमिजिएट ड्रॉईंग ग्रेड परीक्षेचे गुण मिळण्यासाठी एलिमेंटरी ड्रॉईंग ग्रेड परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक पात्रता व अटी
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शासन निर्णयात पुढील अटी नमूद केल्या आहेत.
1. इयत्ता 10 वीच्या नियमित परीक्षेसाठी प्रविष्ट होणारा कोणताही विद्यार्थी (फॉर्म 17 सहित) या सवलतीच्या अतिरिक्त गुणांसाठी पात्र आहे.
2. शास्त्रीय कला क्षेत्रातील परीक्षा शासनाने मान्यता दिलेल्या संस्थेमार्फत घेतलेल्या असणे आवश्यक आहे.
3. शास्त्रीय कला क्षेत्रातील 3 री किंवा 5 वी परीक्षा विद्यार्थ्याने इयत्ता 7 वी, 8 वी, 9 वी किंवा 10 वीमध्ये शिकत असताना उत्तीर्ण केलेली असावी.
4. शास्त्रीय कला क्षेत्रातील संस्थेची धर्मादाय आयुक्तांकडे नोंदणी झालेली असावी आणि नोंदणीला 5 वर्षांपेक्षा जास्त कालावधी झालेला असावा. तसेच संस्थेकडे मागील 3 वर्षांचे लेखा अहवाल असणे आवश्यक आहे.
5. लोककला क्षेत्रातील प्रमाणपत्र देणारी संस्था किंवा मंडळ सांस्कृतिक कार्य विभागाकडे नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे.
6. चित्रकला क्षेत्रात इंटरमिजिएट परीक्षा उत्तीर्ण होण्यापूर्वी एलिमेंटरी परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
7. शास्त्रीय कला क्षेत्रात 3 री व 5 वी परीक्षा एकाच वेळी देणारे विद्यार्थी या सवलतीसाठी पात्र ठरणार नाहीत.
8. एकाच विद्यार्थ्याला क्रीडा, शास्त्रीय कला, चित्रकला आणि लोककला अशा एकापेक्षा अधिक क्षेत्रांत प्रावीण्य असले तरी कोणत्याही एका क्षेत्रासाठीच अतिरिक्त गुण घेता येतील.
अर्ज प्रक्रिया कशी आहे?
या योजनेसाठी विद्यार्थ्यांनी थेट विभागीय मंडळाकडे अर्ज करण्याऐवजी आपल्या शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडे प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे.
अर्ज प्रक्रियेचे टप्पे
- पहिला टप्पा – प्रमाणपत्र मिळवणेसंबंधित मान्यताप्राप्त संस्था किंवा मंडळाकडून विहित नमुन्यात प्रमाणपत्र मिळवावे.
- दुसरा टप्पा – गुणपत्रिका जोडणेशास्त्रीय कला क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांनी परीक्षानिहाय गुणपत्रिका प्रमाणपत्रासोबत जोडाव्यात. इतर क्षेत्रांसाठी संबंधित पात्रतेचे प्रमाणपत्र जोडावे.
- तिसरा टप्पा – शाळेत प्रस्ताव सादर करणेसर्व आवश्यक कागदपत्रांसह प्रस्ताव शाळेच्या मुख्याध्यापकांकडे जमा करावा.
- चौथा टप्पा – शाळेकडून प्रस्ताव पाठवणेमुख्याध्यापक प्रस्ताव तपासून संबंधित विभागीय मंडळाकडे पाठवतात.
- पाचवा टप्पा – अतिरिक्त गुणांची नोंदपात्रतेनुसार राज्य मंडळाकडून विद्यार्थ्यांच्या गुणपत्रिकेत अतिरिक्त गुणांची नोंद केली जाते.
अर्ज करण्याच्या महत्त्वाच्या तारखा
| कार्यवाही | अंतिम तारीख |
|---|---|
| विद्यार्थ्यांनी शाळेकडे प्रस्ताव सादर करणे | 15 डिसेंबर |
| शाळांनी विभागीय मंडळाकडे प्रस्ताव सादर करणे | 15 जानेवारी |
टीप: या तारखा 2017 च्या शासन निर्णयात नमूद केलेल्या आहेत. चालू शैक्षणिक वर्षासाठी मंडळाने काही नवीन सूचना किंवा सुधारित वेळापत्रक दिले आहे का, याची शाळांनी खात्री करावी.
दहावीच्या परीक्षेत अतिरिक्त गुण देण्यासाठी कला संस्थांकडून प्रस्ताव मागविले
राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेने प्रसिद्ध केलेल्या पत्रानुसार, इच्छुक आणि पात्र कला संस्थांना ३१ ऑक्टोबर २०२६ ते १५ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत ऑनलाइन पद्धतीने प्रस्ताव सादर करता येणार आहेत. यामध्ये शास्त्रीय कला क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या तसेच लोककला प्रकारांशी संबंधित संस्थांचा समावेश आहे. विद्यार्थ्यांना दहावीच्या परीक्षेत अतिरिक्त गुण देण्यासाठी ग्राह्य धरल्या जाणाऱ्या संस्थांची निवड या प्रस्तावांच्या आधारे करण्यात येणार आहे.
या प्रक्रियेत सहभागी होण्यासाठी संबंधित संस्थेचे शास्त्रीय कला किंवा लोककला क्षेत्रात किमान पाच वर्षांचे कार्य असणे आवश्यक आहे. तसेच संस्थेची अधिकृत नोंदणी झालेली असणे बंधनकारक आहे. यापूर्वीच्या वर्षात अशा प्रकारची मान्यता प्राप्त झालेल्या संस्थांनाही शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी नव्याने ऑनलाइन अर्ज सादर करावा लागणार आहे. मागील वर्षी मान्यता मिळालेल्या संस्थांना यावर्षी नव्याने अर्ज करण्यापासून सूट देण्यात आलेली नाही.
प्राप्त झालेल्या परिपूर्ण प्रस्तावांची छाननी केल्यानंतर शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी संस्थांना मान्यता देण्याबाबत शासनाकडे शिफारस करण्याची कार्यवाही राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेमार्फत करण्यात येणार आहे. त्यानुसार पात्र संस्थांची निवड व मान्यता प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.
इच्छुक पात्र कला संस्थांनी विहित मुदतीत खालील ऑनलाइन लिंकद्वारे आपले प्रस्ताव सादर करावेत. अर्ज करण्याची अंतिम तारीख १५ नोव्हेंबर २०२६ आहे.
ऑनलाइन अर्ज लिंक: https://forms.gle/AqukjYuWmMpAhdF79
शास्त्रीय कला क्षेत्रात प्राविण्य विळविणाऱ्या व लोककला प्रकारात सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना वाढीव गुण देण्याकरीता संस्थांना मान्यता देण्याबाबत प्रस्ताव नमुना अर्ज येथून डाउनलोड करा
शास्त्रीय कला आणि लोककला क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या संस्थांसाठी ही महत्त्वाची संधी असून, संबंधित संस्थांनी आवश्यक पात्रता पूर्ण करून निर्धारित कालावधीत प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे. या निवड प्रक्रियेमुळे कला क्षेत्रात प्रावीण्य मिळविणाऱ्या तसेच लोककला प्रकारांमध्ये सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना इयत्ता दहावीच्या परीक्षेत अतिरिक्त गुण (Class 10th Art Additional Marks 2026) देण्याच्या शासनाच्या धोरणाची अंमलबजावणी करण्यास मदत होणार आहे.
इयत्ता 10 वीच्या विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त गुण शासन निर्णय
- शास्त्रीय कला, चित्रकला क्षेत्रात प्राविण्य मिळविणाऱ्या व लोककला प्रकारात सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना सवलतीचे अतिरिक्त गुण देण्याबाबतची सुधारित कार्यपध्दती शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग शासन निर्णय दिनांक 24-11-2017 डाउनलोड करा
- शास्त्रीय कला क्षेत्रात व लोककला प्रकारात सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना सवलतीचे अतिरिक्त गुण देण्यासाठी कार्यपध्दती निश्चित करणेबाबत सनियंत्रण समिती स्थापन करणेबाबत शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग शासन निर्णय दिनांक 06-02-2024 डाउनलोड करा
हे ही वाचा
10 वी, 12 वी बोर्ड परीक्षेचे नवीन वेळापत्रक जाहीर, मागील वर्षीच्या प्रश्नपत्रिका डाउनलोड लिंक
