Census 2027 Second Phase 40 Questions : महाराष्ट्रात जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्यातील लोकसंख्या गणनेच्या तयारीला वेग आला आहे. या कामाचे प्रभावी नियोजन करण्यासाठी राज्यातील सर्व विभागांनी समन्वयाने काम करावे, असे निर्देश मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी दिले आहेत. प्रगणक व पर्यवेक्षकांच्या नियुक्त्या, प्रशिक्षण, स्व-गणना आणि जनजागृती या बाबींवर विशेष भर देण्यात येत आहे.
मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्या अध्यक्षतेखाली राज्यस्तरीय जनगणना समन्वय समितीची दुसरी बैठक झाली. या बैठकीत जनगणनेच्या दुसऱ्या टप्प्यातील कामांचे नियोजन आणि आवश्यक प्रशासकीय तयारीचा आढावा घेण्यात आला.
जनगणना 2027 चा पहिला टप्पा पूर्ण
महाराष्ट्रात जनगणना 2027 चा पहिला टप्पा म्हणजेच घरयादी व घरगणनेचे काम मे-जून 2026 या कालावधीत यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. आता दुसऱ्या टप्प्यातील लोकसंख्या गणना प्रभावीपणे पार पाडण्यासाठी प्रशासकीय यंत्रणा तयारी करत आहे.
या टप्प्यात जिल्हास्तरीय प्रशिक्षण, प्रगणक व पर्यवेक्षकांच्या नियुक्त्या, स्व-गणना आणि प्रत्यक्ष क्षेत्रीय कामाचे नियोजन करण्यात येत आहे. हे उपक्रम मार्च 2027 पर्यंत राज्यभर राबविण्याचे नियोजन असल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली.
शिक्षकांसह विविध विभागांतील कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती होणार
जनगणनेच्या दुसऱ्या टप्प्यासाठी आवश्यक मनुष्यबळ उपलब्ध करून देण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे. यासाठी गृह रक्षक दल, वन विभाग, जिल्हा परिषद आणि शिक्षकांसह अन्य पात्र कर्मचाऱ्यांची प्रगणक व पर्यवेक्षक म्हणून नियुक्ती करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
संबंधित जिल्हास्तरीय कार्यालयांनी नियुक्तीसाठी पात्र अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची यादी तयार करून संबंधित जनगणना चार्ज अधिकाऱ्यांकडे उपलब्ध करून द्यावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. यामध्ये तहसीलदार, मुख्याधिकारी आणि वॉर्ड अधिकारी यांच्याकडे संबंधित याद्या उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.
मात्र, याचा अर्थ प्रत्येक शिक्षकाची नियुक्ती निश्चित झाली आहे असा होत नाही. संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या नियुक्तीबाबत स्वतंत्र अधिकृत आदेश आणि सूचना पाहणे आवश्यक आहे.
जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्यात विचारले जाणार 40 प्रश्न | Census 2027 Second Phase 40 Questions
भारताचे महारजिस्ट्रार व जनगणना आयुक्त कार्यालयाने 14 ऑगस्ट 2026 रोजीच्या अधिसूचनेद्वारे जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्यात कुटुंब अनुसूचीच्या माध्यमातून विचारल्या जाणाऱ्या 40 बाबींची यादी अधिसूचित केली आहे. ही अधिसूचना महाराष्ट्र शासनाच्या राजपत्रात 3 सप्टेंबर 2026 रोजी पुनर्प्रकाशित करण्यात आल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली.
या यादीमध्ये नागरिकांची वैयक्तिक माहिती, शिक्षण, रोजगार, स्थलांतर, कुटुंबातील मुलांची संख्या, बँक खाती आणि उपलब्ध असल्यास काही ओळखपत्रांचे तपशील यांचा समावेश आहे.
| प्रश्न क्रमांक | प्रश्न तपशील |
|---|---|
| 1 | व्यक्तीचे नाव |
| 2 | कुटुंबप्रमुखाशी असलेले नाते |
| 3 | लिंग |
| 4 | जन्मतारीख आणि वय (पूर्ण वर्षांमध्ये) |
| 5 | सध्याची वैवाहिक स्थिती |
| 6 | विवाहाच्या वेळीचे वय (पूर्ण वर्षांमध्ये) |
| 7 | पती / पत्नीचे नाव |
| 8 | घोषित राष्ट्रीयत्व |
| 9 | धर्म |
| 10 | अनुसूचित जाती (SC) / अनुसूचित जमाती (ST) / जात |
| 11 | वडिलांची माहिती |
| 12 | आईची माहिती |
| 13 | दिव्यांगत्वाची माहिती |
| 14 | मातृभाषा आणि ज्ञात असलेल्या इतर भाषा |
| 15 | साक्षरता आणि डिजिटल साक्षरतेची स्थिती |
| 16 | शैक्षणिक संस्थेत शिक्षण घेत असल्याची स्थिती |
| 17 | प्राप्त केलेली सर्वोच्च शैक्षणिक पात्रता आणि शाखा / विषय |
| 18 | मागील वर्षात कोणत्याही वेळी काम केले आहे का? |
| 19 | आर्थिक कार्याच्या श्रेणीची माहिती |
| 20 | व्यवसाय |
| 21 | उद्योग, व्यापार किंवा सेवेचे स्वरूप |
| 22 | कामगाराचा वर्ग |
| 23 | गैर-आर्थिक कामकाजाची माहिती (अल्पकालीन कामगार, अर्ध-अल्पकालीन कामगार आणि काम न करणाऱ्या व्यक्तींसाठी) |
| 24 | कामाच्या शोधात आहेत का किंवा काम करण्यासाठी उपलब्ध आहेत का? (अल्पकालीन कामगार, अर्ध-अल्पकालीन कामगार आणि काम न करणाऱ्या व्यक्तींसाठी) |
| 25 | कामाच्या ठिकाणी जाण्यासाठीचा प्रवास |
| 26 | जन्मस्थान |
| 27 | पूर्वीच्या निवासस्थानाची माहिती |
| 28 | स्थलांतराचे कारण |
| 29 | स्थलांतरानंतर या गावात / शहरात राहण्याचा कालावधी |
| 30 | कायमस्वरूपी निवासस्थानाचा पत्ता |
| 31 | सध्या जिवंत असलेल्या मुलांची संख्या (सध्या विवाहित, विधवा, घटस्फोटित आणि विभक्त महिलांसाठीच) |
| 32 | आजपर्यंत जिवंत जन्मलेल्या मुलांची एकूण संख्या (सध्या विवाहित, विधवा, घटस्फोटित आणि विभक्त महिलांसाठीच) |
| 33 | मागील एक वर्षात जिवंत जन्मलेल्या मुलांची संख्या (सध्या विवाहित महिलांसाठीच) |
| 34 | कोविड-19 लसीकरणाचे ठिकाण |
| 35 | एकूण बँक खात्यांची संख्या |
| 36 | मोबाईल क्रमांक (उपलब्ध असल्यास) |
| 37 | आधार क्रमांक (उपलब्ध असल्यास) |
| 38 | मतदार ओळखपत्र क्रमांक (उपलब्ध असल्यास) |
| 39 | पासपोर्ट क्रमांक (भारतीय पासपोर्टधारक असल्यास) |
| 40 | वाहन चालविण्याचा परवाना (Driving Licence) उपलब्ध आहे का? |
Census 2027 Second Phase 40 Questions PDF Download
स्व-गणना आणि जनजागृतीवर भर
जनगणनेत नागरिकांचा सक्रिय सहभाग वाढविण्यासाठी राज्यात स्थानिक पातळीवर जनजागृती आराखडा तयार करण्यात येत आहे. राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांनी स्वतःची आणि आपल्या कुटुंबाची स्व-गणना करण्यासाठी पुढाकार घ्यावा, यासाठीही प्रोत्साहनपर आवाहन करण्यात येणार आहे.
जनगणनेचे काम नियोजित वेळेत पूर्ण करण्यासाठी सर्व विभागांनी आपापल्या कार्ययोजना जनगणनेच्या वेळापत्रकाशी सुसंगत ठेवाव्यात, असे निर्देश मुख्य सचिवांनी दिले आहेत.
राज्यस्तरीय जनगणना समन्वय समितीच्या बैठकीला शालेय शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव रणजितसिंह देओल, जनगणना कार्य संचालनालयाच्या संचालिका तथा केंद्र शासनाच्या सहसचिव डॉ. निरुपमा जे. डांगे यांच्यासह संबंधित अधिकारी उपस्थित होते.
डॉ. निरुपमा जे. डांगे यांनी पहिल्या टप्प्यातील कामाचा आढावा, महत्त्वाचे निष्कर्ष आणि दुसऱ्या टप्प्याच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी करण्यात येत असलेल्या नियोजनाची माहिती समितीसमोर सादर केली.
जनगणना 2027 बाबत महत्त्वाची सूचना
जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्यातील नियोजनात शिक्षकांसह विविध विभागांतील पात्र कर्मचाऱ्यांच्या नियुक्त्या, प्रशिक्षण आणि स्व-गणनेला महत्त्व देण्यात आले आहे. नागरिकांनी जनगणनेसंदर्भातील अधिकृत सूचनांकडे लक्ष द्यावे.
वरील 40 बाबी या भारत सरकारच्या 14 ऑगस्ट 2026 रोजीच्या अधिसूचनेत नमूद केलेल्या प्रश्नांवर आधारित आहेत. या अधिसूचनेत प्रत्यक्ष लोकसंख्या गणनेच्या तारखा किंवा स्व-गणनेसाठीचे सविस्तर वेळापत्रक दिलेले नाही. त्यामुळे त्याबाबत स्वतंत्र अधिकृत सूचना प्रसिद्ध झाल्यानंतरच निश्चित माहिती ग्राह्य धरावी.
जनगणना 2027 अधिकृत वेबसाईट : https://censusindia.gov.in/
