Rashtriya Poshan Maah 2026 : “मिशन सक्षम अंगणवाडी आणि पोषण २.०” अंतर्गत वैयक्तिक व समुदाय स्तरावर पोषणाविषयी जाणीव-जागृती निर्माण करून वर्तनात्मक बदल (Behavioural Change) घडवून आणण्याच्या उद्देशाने दरवर्षी सप्टेंबर महिन्यात देशभरात ‘राष्ट्रीय पोषण माह’ साजरा केला जातो.
या वर्षी ९ व्या “राष्ट्रीय पोषण माह २०२६” चा राष्ट्रीय शुभारंभ दिनांक ०९ सप्टेंबर २०२६ रोजी वाराणसी (उत्तर प्रदेश) येथून औपचारिकपणे होणार आहे.
National Nutrition Month 2026 Theme या वर्षीच्या पोषण माहाची मध्यवर्ती संकल्पना (Central Theme) “आमची अंगणवाडी आमची जबाबदारी” ही निश्चित करण्यात आली आहे.
Rashtriya Poshan Maah 2026 YouTube LIVE via link – https://www.youtube.com/live/mHVRZbVx-RQ
राष्ट्रीय पोषण माह २०२६ पाच मुख्य थीम | National Nutrition Month 2026 Sub Theme
पोषण माह २०२६ खालील ५ मुख्य थीम वर आधारित उपक्रम राबवायचे आहेत
१. आहारातील विविधता आणि पुरेसे प्रथिने (Dietary Diversity & Adequate Protein)
२. अंगणवाडी केंद्रांमध्ये ताजा गरम शिजवलेला आहार (Fresh Hot Cooked Meals – HCM)
३. स्थानिक समुदायाची मालकी व जबाबदारी (Community Ownership & Accountability)
४. बालकांच्या विकासासाठी पोषण आणि बाल्यकालीन उद्दीपन (Nutrition and Early Stimulation for Childhood Development)
५. प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) – माता आरोग्यासाठी रोख हस्तांतरण लाभ
९ वा राष्ट्रीय पोषण माह (सप्टेंबर २०२६) एकात्मिक संकल्पना
एकात्मिक संकल्पना : “आमची अंगणवाडी आमची जबाबदारी”
पार्श्वभूमी
कुपोषण हे भारतासमोरील सर्वात महत्त्वाच्या सार्वजनिक आरोग्यविषयक आव्हानांपैकी एक असून, त्याचा परिणाम महिलांच्या व बालकांच्या जीवनचक्रातील आरोग्य, शारीरिक वाढ, शिक्षण आणि उत्पादकतेवर होतो. या आव्हानाला समन्वयित पद्धतीने प्रतिसाद देण्यासाठी भारत सरकारने मार्च 2018 मध्ये पोषण अभियान सुरू केले. हे बहु-मंत्रालयीन अभिसरण अभियान असून, विकासाच्या अजेंड्यामध्ये पोषणाला केंद्रस्थानी ठेवण्यात आले आहे.
पोषण अभियानांतर्गत दरवर्षी सप्टेंबर महिन्यात राष्ट्रीय पोषण माह (National Nutrition Month) साजरा करण्यात येतो. गर्भवती महिला, स्तनदा माता, बालके, किशोरवयीन मुले-मुली आणि त्यांच्या कुटुंबांमध्ये पोषण, आरोग्य व संगोपनासंदर्भातील महत्त्वपूर्ण वर्तनात्मक बाबींबाबत जनजागृती करणे व समुदायाचे व्यापक सहभागातून सक्षमीकरण करणे, हा यामागील प्रमुख उद्देश आहे.
यापूर्वीच्या पोषण माह मोहिमांमुळे मातृ पोषण, शिशु व लहान बालक आहार पद्धती (IYCF), अनिमिया प्रतिबंध, वाढ निरीक्षण व स्वच्छता यांसारख्या विषयांबाबत जनजागृती आणि सकारात्मक वर्तनात्मक बदलास बळकटी मिळाली आहे. त्याचबरोबर देशभरातील पोषणविषयक परिणाम सुधारण्यासाठी व्यापक प्रयत्न करण्यात आले आहेत.
त्याच वेळी, आहाराची गुणवत्ता सुधारणे ही राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाची गरज आहे. अन्नसुरक्षेत सुधारणा झाली असली तरी अनेक कुटुंबांचा आहार अद्याप धान्यप्रधान आहे. विविध प्रकारच्या अन्नघटकांचा समावेश अपुरा असून, प्रथिनयुक्त पदार्थ तसेच फळे व भाज्यांचे सेवनही पुरेसे होत नाही. त्यामुळे कुपोषणावर मात करण्यासाठी केवळ पुरेशा कॅलरींच्या उपलब्धतेवर लक्ष केंद्रित न करता, पोषक, विविधतापूर्ण आणि स्थानिक पातळीवर उपलब्ध अन्नपदार्थाच्या सेवनाला प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे.
अंगणवाडी व्यवस्थेंतर्गत राबविण्यात येणारा पूरक पोषण आहार कार्यक्रम (Supplementary Nutrition Programme — SNP) हा महिलांना व लहान बालकांना सकस आहाराचे प्रात्यक्षिक दाखविण्यासाठी, स्थानिक पौष्टिक अन्नपदार्थांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि सकारात्मक आहार पद्धती विकसित करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ आहे.
मिशन सक्षम अंगणवाडी आणि पोषण 2.0 अंतर्गत सुधारित पूरक पोषण आहार कार्यक्रम मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या असून, त्याद्वारे पोषण सेवा वितरणामध्ये पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि समुदायाचा सहभाग अधिक बळकट करण्याची महत्त्वपूर्ण संधी उपलब्ध झाली आहे.
प्रथमच या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये पात्र लाभार्थ्यांसाठी ताजे गरम शिजवलेले भोजन (Hot Cooked Meals — HCM) याची व्याख्या करण्यात आली आहे. तसेच SNP मेनू बोर्ड प्रदर्शित करणे आणि अंगणवाडी केंद्रांमध्ये पोषण सेवांवर समुदायाच्या देखरेखीस प्रोत्साहन देण्यासाठी अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्यांची (Anganwadi Management Committees — AMCs) स्थापना करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.
या सुधारणांमुळे नागरिकांना अंगणवाडी केंद्रामार्फत दिल्या जाणाऱ्या पोषण सेवांच्या गुणवत्तेमध्ये सक्रिय सहभाग घेणे, त्यांचे निरीक्षण करणे आणि त्या सेवांना सहाय्य करणे यासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण झाले आहे.
बालकांच्या जीवनातील पहिली सहा वर्षे ही त्यांच्या सर्वोत्तम शारीरिक वाढ, मेंदूचा विकास आणि शाळेसाठी आवश्यक तयारी यासाठी अत्यंत महत्त्वाची असतात. संवेदनशील व प्रतिसादात्मक संगोपन, योग्य उत्तेजन व प्रारंभिक शिक्षण यांसोबत दर्जेदार पोषण सेवा उपलब्ध झाल्यास बालकांच्या सर्वांगीण विकासाच्या परिणामांमध्ये लक्षणीय सुधारणा होऊ शकते.
९ वा राष्ट्रीय पोषण माह 2026, “आमची अंगणवाडी आमची जबाबदारी” या सर्वसमावेशक संकल्पनेअंतर्गत, पोषण, संगोपन आणि बालपणातील प्रारंभिक विकासासाठी समुदायाच्या नेतृत्वाखालील उपक्रमांच्या केंद्रस्थानी अंगणवाडी केंद्रांना ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. तसेच पोषणासाठी सामूहिक मालकीची भावना आणि उत्तरदायित्व बळकट करण्याचा यामागील उद्देश आहे.
हा पोषण माह खालील पाच परस्परपूरक प्राधान्यक्रमांवर आधारित असणे प्रस्तावित आहे :
१. पुरेशा प्रथिनांचे सेवन, विविध अन्नगटांचा समावेश आणि स्थानिक अन्नपदार्थावर भर देऊन आहारातील विविधतेस प्रोत्साहन देणे.
२. पूरक पोषण आहार कार्यक्रमांतर्गत ताजे व विविध प्रकारचे गरम शिजवलेले भोजन उपलब्ध करून देणे तसेच साप्ताहिक मेनू बदल, स्वच्छता आणि गुणवत्ता हमी यावर भर देणे.
३. नव्याने गठित अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्या आणि SNP मेनू बोर्ड यांच्या माध्यमातून पोषणासाठी समुदायाची मालकी व उत्तरदायित्व बळकट करणे.
४. प्रारंभिक बाल संगोपन व शिक्षणामध्ये (ECCE) संज्ञानात्मक विकास आणि पुरेसे पोषण हे मूलभूत घटक म्हणून प्रोत्साहित करणे तसेच बालक काय खाते आणि कसे शिकते यामधील अविभाज्य संबंध अधोरेखित करणे.
५. राष्ट्रीय पोषण माह 2026 दरम्यान प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) या भारतातील प्रमुख मातृत्व लाभ योजनेची 10 वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने मातृ पोषण, आरोग्यविषयक सकारात्मक सवयी, गर्भावस्थेदरम्यान आर्थिक सहाय्य आणि जीवनातील पहिल्या 1,000 दिवसांतील मातृ पोषण व संगोपनाचे महत्त्व अधोरेखित करणे.
राष्ट्रीय पोषण माह 2026 साठी प्रस्तावित विषय/उपक्रम
विषय 1 : आहारातील विविधता आणि पुरेसे प्रथिन
धान्ये व भरडधान्ये, कडधान्ये, फळे व भाज्या, सुका मेवा व बिया, दूध व दुग्धजन्य पदार्थ तसेच वनस्पती आणि प्राणिजन्य स्रोतांमधून पुरेशा प्रमाणात प्रथिनांचा समावेश असलेला विविधतापूर्ण आहार पोषणाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी, निरोगी वाढ व विकासासाठी आणि सर्व प्रकारच्या कुपोषणास प्रतिबंध करण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
जीवनाच्या सर्व टप्प्यांमध्ये, विशेषतः पूरक आहार सुरू करण्याच्या कालावधीत, आहारातील विविधतेला प्रोत्साहन देणे हे पोषणविषयक परिणाम सुधारण्यासाठी आणि लहान वयापासून आरोग्यदायी आहाराच्या सवयी विकसित करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
उपक्रमांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश असू शकतो :
1. आरोग्यदायी व विविध पाककृतींचे प्रात्यक्षिक :
अंगणवाडी केंद्रांमध्ये विविध अन्नगटांतील परवडणारे व स्थानिक पातळीवर उपलब्ध घटक वापरून आरोग्यदायी व विविध पाककृतीचे थेट प्रात्यक्षिक आयोजित करावे. यामध्ये धान्ये व भरडधान्ये, कडधान्ये, भाज्या व फळे, सुका मेवा व बिया, दूध व दुग्धजन्य पदार्थ तसेच अंडी यांचा समावेश असावा.
2. पोषण मेळावे :
स्थानिक पातळीवरील अतिपौष्टिक अन्नपदार्थांचे प्रदर्शन, परस्परसंवादी प्रदर्शने व खेळ, वाढ मापन कक्ष तसेच विविध वयोगटांसाठी संतुलित आणि विविधतापूर्ण आहार तयार करण्याबाबत समुपदेशनासाठी “आपले अन्न जाणून घ्या” या विषयावरील स्टॉल्सच्या माध्यमातून पोषण मेळाव्यांचे आयोजन करावे.
3. ‘प्रथिनयुक्त अन्नपदार्थ’ मोहीम :
वनस्पती आणि प्राणिजन्य स्रोतांमधील प्रथिनयुक्त अन्नपदार्थ जसे की कडधान्ये, डाळी, सुका मेवा व बिया, दूध व दुग्धजन्य पदार्थ तसेच अंडी याबाबत जनजागृती उपक्रम राबवावेत. दैनंदिन आहारामध्ये परवडणाऱ्या व व्यवहार्य पद्धतीने प्रथिनांचा समावेश कसा करता येईल, याचे प्रात्यक्षिक करावे. मोहिमेच्या स्वरूपात प्रथिनयुक्त ताट स्पर्धा देखील आयोजित करता येतील.
4. पोषण वाटिकेतील उत्पादन व स्थानिक अन्नपदार्थांचे प्रदर्शन :
पोषण वाटिकेमध्ये उत्पादित होणारे अन्नपदार्थ तसेच स्थानिक पातळीवर उपलब्ध हंगामी अन्नपदार्थांचे प्रदर्शन करावे. या अन्नपदार्थांचा घरगुती आहारात तसेच लहान बालकांच्या पूरक आहारामध्ये नियमित वापर करण्यास प्रोत्साहन द्यावे.
विषय 2 : अंगणवाडी केंद्रांमध्ये ताजे गरम शिजवलेले भोजन (HCM)
लाभार्थ्यांना सातत्याने ताजे, विविधतापूर्ण आणि पौष्टिक गरम शिजवलेले भोजन उपलब्ध करून देणे हे पूरक पोषण आहार कार्यक्रमाची गुणवत्ता, उपयोगिता आणि परिणामकारकता सुधारण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामुळे अंगणवाडी केंद्रांमध्ये नियमित उपस्थितीलाही प्रोत्साहन मिळते.
स्थानिक पातळीवर उपलब्ध घटक, भरडधान्ये, कडधान्ये आणि हंगामी भाज्यांचा वापर करून ताजे व स्वच्छ पद्धतीने भोजन तयार करण्यावर भर दिल्यास आहारातील विविधतेचे महत्त्व अधोरेखित होते आणि कुटुंब स्तरावर आरोग्यदायी आहार पद्धती स्वीकारण्यास मदत होते.
पोषण माह 2026 ही साप्ताहिक मेनू बदल, समुदायाचा सहभाग आणि प्रभावी गुणवत्ता हमी यंत्रणेद्वारे गरम शिजवलेल्या भोजनाची गुणवत्ता आणि स्वीकारार्हता बळकट करण्याची संधी उपलब्ध करून देते.
उपक्रमांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश असू शकतो :
1. साप्ताहिक मेनू बदल :
राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांनी अंगणवाडी केंद्रांमध्ये साप्ताहिक मेनू बदलाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यास प्रोत्साहन द्यावे. आठवड्यातील विविध दिवशी स्थानिक पातळीवर उपलब्ध घटक, भरडधान्ये, कडधान्ये आणि हंगामी भाज्यांचा वापर करून विविध प्रकारचे गरम शिजवलेले भोजन उपलब्ध करून द्यावे.
2. गरम शिजवलेल्या भोजनाचे (HCM) प्रात्यक्षिक :
पूरक पोषण आहार कार्यक्रमाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार तयार करण्यात येणाऱ्या गरम शिजवलेल्या भोजनाचे थेट प्रात्यक्षिक आयोजित करावे. यामध्ये योग्य घटकांचा वापर, स्वच्छतापूर्ण स्वयंपाक पद्धती आणि संतुलित भोजनाची रचना यावर भर द्यावा.
3. समुदायस्तरीय गरम शिजवलेल्या भोजनाची चव चाखण्याचे सत्र :
अंगणवाडी केंद्रांमध्ये पालक, ग्रामपंचायत, स्वयं-सहाय्यता गट (SHGs) आणि अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्यांच्या सहभागाने गरम शिजवलेल्या भोजनाची चव चाखण्याचे सत्र आयोजित करावे.
विषय 3 : समुदायाची मालकी आणि उत्तरदायित्व
दिनांक 23 जून 2026 रोजी मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्यांची (AMC) स्थापना करण्यात आली आहे. यामुळे पूरक पोषण आहार कार्यक्रमामध्ये समुदायाची मालकी आणि उत्तरदायित्व बळकट करण्याची योग्य संधी उपलब्ध झाली आहे.
अंगणवाडी पर्यवेक्षिकेच्या अध्यक्षतेखाली कार्यरत असलेल्या या समित्यांचा उद्देश सहभागी पद्धतीने देखरेख करणे, समुदायाचा सहभाग वाढविणे आणि अंगणवाडी केंद्र स्तरावरील सेवा वितरणाची गुणवत्ता व परिणामकारकता सुधारणे हा आहे.
पोषण माह 2026 हा या समित्यांच्या प्रभावी कार्यान्वयनासाठी महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ ठरू शकतो. जनजागृती, लाभार्थ्यांचे एकत्रीकरण आणि पोषण व बालपणातील प्रारंभिक संगोपन सेवांच्या देखरेखीमध्ये समित्यांचा सक्रिय सहभाग वाढविण्यास प्रोत्साहन दिले जावे.
या प्रयत्नांना पूरक म्हणून सर्व अंगणवाडी केंद्रांमध्ये SNP मेनू बोर्ड प्रदर्शित करणे व त्यांचा प्रभावी वापर करणे आवश्यक आहे. यामुळे लाभार्थ्यांना त्यांचे हक्क आणि दैनंदिन मेनूची माहिती उपलब्ध होऊन पारदर्शकता वाढेल.
अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्या आणि मेनू बोर्ड यांच्या माध्यमातून मेनूचे पालन, भोजनाची गुणवत्ता आणि सेवा वितरणाची नियमितता यावर समुदायाचा सहभाग व देखरेख वाढविता येईल. तसेच पूरक पोषण आहार, लाभार्थ्यांचे हक्क आणि प्रतिसादात्मक बालसंगोपन पद्धतीबाबत जागरूकता वाढविता येईल.
उपक्रमांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश असू शकतो :
1. अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्यांचे (AMC) सक्रियकरण :
सर्व अंगणवाडी केंद्रामध्ये समुदायाचा सहभाग वाढविणे, पोषण सेवा वितरणाचा आढावा घेणे आणि पोषण माह उपक्रमांना सहाय्य करणे यासाठी अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्या सक्रिय कराव्यात. तसेच पोषण माह कालावधीत किमान एक AMC बैठक आयोजित करण्यात यावी.
2. SNP मेनू बोर्डचे प्रदर्शन :
राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांनी सर्व अंगणवाडी केंद्रांमध्ये SNP मेनू बोर्ड प्रदर्शित करावेत, ज्यामुळे लाभार्थ्यांना दिवसनिहाय HCM/THR मेनूची माहिती मिळेल तसेच सेवा वितरणामध्ये पारदर्शकता आणि समुदायस्तरीय देखरेख बळकट होईल.
3. भोजनाच्या गुणवत्तेचे समुदायस्तरीय निरीक्षण :
भोजनाची गुणवत्ता, प्रमाण, मेनूचे पालन तसेच पूरक पोषण आहार कार्यक्रमाचे नियतकालिक सामाजिक लेखापरीक्षण करण्यासाठी अंगणवाडी व्यवस्थापन समित्या आणि माता समित्यांचा सक्रिय सहभाग घ्यावा.
विषय 4 : बालपणातील विकासासाठी पोषण आणि प्रारंभिक उत्तेजन
मुख्य सचिवांच्या परिषदेतील दिशानिर्देशानुसार, संज्ञानात्मक विकास आणि पुरेसे पोषण हे प्रारंभिक बाल संगोपन व शिक्षणाचे (ECCE) मूलभूत घटक आहेत. या विषयामध्ये बालक काय खाते आणि बालक कसे शिकते यामधील अविभाज्य संबंध अधोरेखित करण्यात येतो.
जीवनातील पहिल्या 1,000 दिवसांमध्ये योग्य पोषण आणि संवेदनशील व प्रतिसादात्मक संगोपन हे मेंदूच्या सर्वोत्तम विकासासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. या महत्त्वपूर्ण कालावधीत होणाऱ्या कुपोषणाचा बालकांच्या संज्ञानात्मक, शारीरिक हालचालीसंबंधी आणि सामाजिक-भावनिक विकासावर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतो.
0 ते 3 वर्षे वयोगटातील बालकांसाठी 34 विकासात्मक टप्प्यांचा समावेश असलेली सुधारित गृहभेट नियोजन प्रणाली (Revised Home Visit Scheduler) अंगणवाडी सेविकांना पालक व संगोपनकर्त्यांचे प्रभावी समुपदेशन करण्यास आणि बालकांच्या प्रारंभिक विकासासाठी योग्य उत्तेजन देण्यास सहाय्य करते.
उपक्रमांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश असू शकतो :
1. सुधारित गृहभेट नियोजन प्रणाली :
जीवनातील पहिल्या 1,000 दिवसांमध्ये आणि बालपणाच्या प्रारंभिक टप्प्यात समन्वयित समुपदेशन व पाठपुरावा सुधारण्यासाठी सुधारित गृहभेट नियोजन प्रणालीची अंमलबजावणी गतिमान करावी.
नवचेतना (Navchetna) आणि आधारशिला (Aadharshila) अभ्यासक्रमांच्या अंमलबजावणीद्वारे वयोगटानुसार योग्य शिक्षण, विकास आणि शाळेसाठी तयारी यांना प्रोत्साहन देत दर्जेदार प्रारंभिक बाल संगोपन व शिक्षण (ECCE) बळकट करावे.
2. विकासात्मक विलंब असलेल्या बालकांचे संदर्भन :
विकासात्मक विलंब असलेल्या बालकांची ओळख आणि त्यांना आवश्यक आरोग्य सेवांकडे संदर्भित करण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा विकसित करावी. ग्राम आरोग्य, स्वच्छता आणि पोषण दिन (VHSND) दरम्यान आरोग्य यंत्रणा आणि राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम (RBSK) पथकांच्या सहकार्याने व्यापक जनजागृती करावी.
3. प्रारंभिक उत्तेजनासाठी पोषणाचे महत्त्व :
बालकांच्या मेंदूच्या आणि संज्ञानात्मक विकासासाठी पुरेसे पोषण व बालपणातील प्रारंभिक उत्तेजन किती महत्त्वाचे आहे, याबाबत व्यापक जनजागृती मोहीम राबवावी.
विषय 5 : प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) – मातृ आरोग्यासाठी रोख लाभ हस्तांतरण
प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) या भारतातील प्रमुख मातृत्व लाभ योजनेची 10 वर्षे पूर्ण होत आहेत. ही योजना मातृ पोषणास सहाय्य करते, आरोग्यविषयक सकारात्मक सवयींना प्रोत्साहन देते आणि गर्भावस्थेदरम्यान आर्थिक सहाय्य उपलब्ध करून देते.
पोषण माह 2026 ही संधी सर्व पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत योजनेचा लाभ पोहोचविणे, नागरिकांमध्ये योजनेबाबत जागरूकता वाढविणे आणि मातृ व बाल आरोग्य क्षेत्रातील दहा वर्षांच्या प्रगतीचा गौरव करण्यासाठी उपयोगी ठरेल.
उपक्रमांमध्ये पुढील बाबींचा समावेश असू शकतो :
1. 100 टक्के लाभार्थी संपृक्तता मोहीम :
PMMVY अंतर्गत सर्व पात्र गर्भवती व स्तनदा महिलांची ओळख करून त्यांची नोंदणी करण्यासाठी विशेष नोंदणी मोहीम राबवावी. प्रलंबित प्रकरणांचा आढावा घेऊन पडताळणी, मंजुरी आणि थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) प्रक्रिया गतिमान करावी. PMMVY डॅशबोर्डच्या माध्यमातून प्रगतीचा नियमित आढावा घ्यावा.
2. नागरिक जनजागृती मोहीम :
PMMVY योजनेची पात्रता, लाभ, हप्ते आणि अर्ज प्रक्रिया याबाबत जनजागृती मोहीम राबवावी. लाभार्थ्यांचे अनुभव व यशोगाथा सामाजिक माध्यमे आणि जनमाध्यमांच्या माध्यमातून प्रसारित कराव्यात.
3. PMMVY टूलकिटचे प्रकाशन :
राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांसाठी क्षेत्रीय स्तरावर अंमलबजावणी करण्याच्या उद्देशाने PMMVY टूलकिट उपलब्ध करून देण्यात यावे. राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांनी या टूलकिटमधील सामग्रीचे प्रादेशिक भाषांमध्ये स्थानिकीकरण करून व्यापक प्रसार करण्यास प्रोत्साहन द्यावे.
राष्ट्रीय पोषण माह 2026 चा शुभारंभ
राष्ट्रीय पोषण माह 2026 चा शुभारंभ दिनांक 9 सप्टेंबर 2026 रोजी रुद्राक्ष कन्व्हेन्शन सेंटर, वाराणसी, उत्तर प्रदेश येथे आयोजित करणे प्रस्तावित आहे.
या कार्यक्रमास महिला व बाल विकास मंत्रालयाच्या माननीय केंद्रीय मंत्री श्रीमती अन्नपूर्णा देवी, महिला व बाल विकास राज्यमंत्री श्रीमती सावित्री ठाकूर, भारत सरकार व राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांचे वरिष्ठ मान्यवर, विकास भागीदार, क्षेत्रीय स्तरावरील कार्यकर्ते आणि लाभार्थी उपस्थित राहतील.
अधिक माहितीसाठी राष्ट्रीय पोषण माह 2026 परिपत्रक डाउनलोड करा
